W32 беше недела во која климатскиот ризик директно влезе во цената на електричната енергија. MEMO достигна просечна базна цена од 140,50 €/MWh и врвна цена од 109,42 €/MWh, додека регионалниот просек на следените day-ahead пазари се искачи на 147,04 €/MWh. Суштината не е само дека струјата поскапе, туку дека ценовниот скок се совпадна со рекордно низок Дунав, ограничено нуклеарно производство во Унгарија и Романија, и намалена хидро и термо флексибилност во Србија.
Во претходните недели цената веќе покажуваше летна чувствителност, но W32 беше првиот јасен пример како водата станува пазарен фактор. Кога Дунав паѓа, проблемот не е само хидрологијата. Се стеснува просторот за ладење на нуклеарни и термо капацитети, се намалува хидропроизводството, расте потребата од увоз и се зголемува вредноста на флексибилноста.

MEMO влезе во нова ценовна зона
Просечната базна цена на MEMO се зголеми од 109,78 €/MWh во W31 на 140,50 €/MWh во W32. Врвната цена порасна уште посилно од 72,96 €/MWh на 109,42 €/MWh. Со ова W32 го надмина и претходниот летен пик од W29.
На дневно ниво, најсилниот притисок беше во работниот дел од неделата. Од 3 до 7 август, базната цена остана во висока зона, а највисокото дневно ниво беше на 4 август — 165,43 €/MWh. Викендот донесе корекција, но не доволна за да ја промени неделната слика.
Поважен од самиот просек е часовниот профил. Максималната часовна цена достигна 308,07 €/MWh, а просечниот spread се искачи на 195,54 €/MWh. Тоа значи дека W32 не беше само скапа, туку и исклучително волатилна недела.

Дунав беше централниот ризик
Во Унгарија, нуклеарната централа Пакс почна повторно да вклучува турбина откако водостојот на Дунав се зголемил. Тоа е директен сигнал дека претходно ниската вода ја ограничувала работата на централата, која обезбедува речиси половина од електричната енергија во земјата.
Во Романија, ситуацијата беше уште подраматична. Властите пренасочуваа вода од Дунав за да обезбедат работа на Чернаводa, откако ниските водостои веќе довеле до исклучување на реактор и потреба од итни интервенции околу водниот тек.
Во Србија, проблемот беше различен, но со ист корен: нискиот Дунав. Тој го намали производството во Ѓердап 1 на околу една третина од просечното дневно ниво, а недостигот на вода ги погоди и термоелектраните Костолац, каде што ладењето беше нарушено и производството намалено.
Ова ја објаснува суштината на W32. Цената не растеше само затоа што имаше жештина. Таа растеше затоа што жештината се совпадна со ограничена вода, ограничено ладење и послаб производен одговор.
Регионалниот притисок беше поширок од Дунав
Унгарија, Романија и Србија се центарот на приказната затоа што таму физичките ограничувања беа највидливи. Но ценовниот притисок се прошири низ поширок југоисточен блок.
Бугарија мора да се чита како важен извозен и балансен пазар за регионот. Таа не е споредна земја во оваа анализа, затоа што нејзината цена и расположливост влијаат врз регионалните текови. Грција, пак, ја покажува јужната страна на истиот летен притисок: иако не беше во самиот врв на неделниот регионален просек, во работниот дел од неделата остана во висока зона.

MEMO беше под регионот, но во истиот режим
Регионалниот просек во W32 изнесуваше 147,04 €/MWh, односно околу 6,54 €/MWh над MEMO. Тоа значи дека македонскиот пазар не беше најскап во групата, но беше целосно дел од истиот висок ценовен режим.
Најсилниот притисок се гледаше во работните денови. Тогаш дунавскиот ризик, високата побарувачка и потребата од регионално балансирање се преклопија. Викендот донесе олеснување, но не го избриша сигналот од неделата.

Заклучок
W32 беше најсилниот летен ценовен сигнал досега. MEMO достигна 140,50 €/MWh во базна цена, а регионалниот просек беше уште повисок. Но суштината не е само во бројките.
Дунав стана оперативен и пазарен ризик. Пакс, Чернаводa, Ѓердап и Костолац покажаа дека во лето со суша и топлотен бран, водата не е спореден фактор во енергетиката. Таа одлучува колку капацитет е достапен, колку увоз е потребен и колку скапа станува флексибилноста.
W32 затоа не треба да се чита како обична неделна аномалија. Тоа е предупредување дека Југоисточна Европа влегува во период во кој цената на електричната енергија сè повеќе ќе зависи од вода, ладење, хидрологија и регионална флексибилност.
ECI

