Меѓународната агенција за енергија прогнозира намалување на глобалната побарувачка за нафта за 2,7 милиони барели дневно во 2026 година. Закрепнувањето на производството создава услови за пазарен суфицит, но снабдувањето со дизел и понатаму останува ограничено.
Глобалниот пазар на нафта постепено се стабилизира по повеќемесечните нарушувања предизвикани од конфликтот на Блискиот Исток. Според ноемврискиот извештај на Меѓународната агенција за енергија (IEA), објавен на 13 ноември 2026 година, светското снабдување со нафта во октомври повторно ја надминало побарувачката.
IEA прогнозира дека глобалната побарувачка во 2026 година ќе изнесува просечно 102,3 милиони барели дневно, што е намалување од 2,7 милиони барели дневно во споредба со 2025 година.
За 2027 година се очекува делумно закрепнување, со раст на побарувачката од околу два милиони барели дневно. Сепак, потрошувачката ќе остане под нивото од 2025 година, а најголемиот дел од дополнителната побарувачка ќе доаѓа од петрохемиската индустрија.
Производството закрепнува побрзо од побарувачката
Според IEA, глобалното снабдување со нафта во октомври достигнало 105,4 милиони барели дневно, што претставува зголемување од 2,3 милиони барели дневно во однос на септември.
Закрепнувањето главно произлегува од зголемениот извоз од земјите од Персискиот Залив. Во октомври извозот на сурова нафта од регионот достигнал околу 15 милиони барели дневно, односно 82% од нивото пред конфликтот.
IEA ја зголемила прогнозата за глобалното снабдување во последниот квартал од 2026 година за 3,3 милиони барели дневно во споредба со претходната процена.
За 2027 година агенцијата прогнозира раст на глобалното снабдување од 6,6 милиони барели дневно, со што просечната понуда би достигнала 108,1 милиони барели дневно.
Ова е значително поголемо зголемување од очекуваниот раст на побарувачката, што создава услови за акумулација на залихи и пазарен суфицит.
Дизелот останува критична точка
И покрај подобрувањето на глобалната понуда на сурова нафта, пазарот на нафтени деривати останува под притисок.
Особено ограничено е снабдувањето со дизел, поради нарушувањата во извозот од Блискиот Исток и нападите врз енергетската инфраструктура.
Глобалните залихи на нафта во октомври се зголемиле за 52 милиони барели, но најголемиот дел од зголемувањето се однесува на нафта во поморски транспорт. Залихите на копно продолжиле да се намалуваат и останале на најниско ниво од најмалку 2016 година.
Ова покажува дека закрепнувањето на производството сè уште не обезбедило целосна стабилизација на физичките резерви во главните потрошувачки региони.
Електрификацијата ја ограничува побарувачката за нафта
IEA посочува дека високите цени на горивата, електрификацијата на транспортот и подобрувањето на енергетската ефикасност сè повеќе влијаат врз глобалната потрошувачка на нафта.
Околу 80% од прогнозираниот раст на побарувачката во 2027 година се очекува да произлезе од петрохемиската индустрија, додека растот на потрошувачката на горива во патниот транспорт ќе остане ограничен.
Ова укажува на структурни промени во нафтениот пазар, каде што електрификацијата постепено станува значаен фактор и во краткорочните прогнози.
Главниот заклучок на IEA е дека глобалното снабдување закрепнува побрзо од побарувачката, но стабилизацијата на пазарот на сурова нафта не значи и целосно нормализирање на снабдувањето со нафтени деривати.
ECI

