Над 2.500 GW енергетски проекти чекаат приклучок на мрежа

септември 13, 2026

Повеќе од 2.500 GW нови енергетски проекти во светот се заглавени во редиците за приклучување на електроенергетските мрежи. Станува збор за обновливи извори, големи батериски системи и нови потрошувачи со висока побарувачка за електрична енергија, покажува Energy Transition Index 2026 на Светскиот економски форум.

Податоците упатуваат на длабока промена во енергетската транзиција. Главниот предизвик повеќе не е само изградбата на нови производствени капацитети, туку нивното навремено поврзување и интегрирање во системот.

Проектите се градат побрзо од мрежите

Само обновливите извори и големите батериски системи во редиците за приклучување достигнуваат 2.323 GW.

Од нив, 1.673 GW се проекти за производство на обновлива енергија. Околу 1.074 GW сè уште се разгледуваат, додека 599 GW се наоѓаат во понапредна фаза од постапката.

Кај батериските системи, вкупниот капацитет што чека мрежен приклучок изнесува 650 GW. Од нив, 397 GW се во постапка на разгледување, а 253 GW се во доцна фаза.

Пошироката процена од над 2.500 GW ги опфаќа и големите нови потрошувачи, како што се дата-центрите.

Инвестициите во електроенергетските мрежи не го следат темпото со кое се додаваат нови производствени капацитети. Последиците веќе се видливи преку поголеми ограничувања во преносот, принудно намалување на производството и подолги рокови за приклучување.

Во многу системи, постојната преносна инфраструктура е стара или не е приспособена за управување со поголеми количини променливо производство од сонце и ветер. Недоволните прекугранични врски дополнително ја ограничуваат можноста за балансирање на производството и потрошувачката меѓу соседните пазари.

Долгите процедури го продлабочуваат застојот

Проблемот не е ограничен само на физичкиот капацитет на мрежата. Светскиот економски форум ги издвојува долгите постапки за издавање дозволи, сложените регулаторни процедури и повеќегодишните рокови за одобрување како дополнителни пречки за реализацијата на проектите.

Поради тоа, дел од веќе планираните инвестиции не можат да преминат во оперативна фаза, иако технологијата и финансиските средства се обезбедени.

Извештајот оценува дека енергетската транзиција влегува во фаза во која нејзината брзина сè повеќе ќе ја одредува расположливата инфраструктура. Без паралелни инвестиции во преносните и дистрибутивните мрежи, новите капацитети нема автоматски да донесат поголема сигурност или подобри резултати во енергетскиот систем.

Новата потрошувачка го зголемува притисокот

Истовремено со растот на обновливите извори, брзо се зголемува и побарувачката за електрична енергија. Глобалната потрошувачка пораснала за 3% во 2025 година, а до 2030 година се очекува просечен годишен раст од 3,6%.

Електричните возила, топлинските пумпи, климатизацијата, индустриската електрификација и дигиталната инфраструктура создаваат нови оптоварувања за мрежите.

Особено брзо расте потрошувачката на дата-центрите. Таа изнесувала околу 486 TWh во 2025 година, а до 2030 година се очекува да достигне приближно 945 TWh. Во сценарио со забрзана примена на вештачката интелигенција, потрошувачката може да надмине 1.700 TWh до 2035 година.

Во развиените економии, дата-центрите би можеле да учествуваат со повеќе од 20% во вкупниот раст на побарувачката за електрична енергија до крајот на деценијата.

Следната фаза зависи од инфраструктурата

За да се намалат редиците за приклучување, потребни се забрзано проширување на мрежите, поголем капацитет за складирање, дигитално управување и пазарни механизми што ја вреднуваат флексибилноста.

Покрај новите далноводи и трафостаници, извештајот го нагласува значењето на батериските системи, управувањето со потрошувачката, паметните мрежи и посилните прекугранични интерконекции.

Бројката од над 2.500 GW покажува дека светот нема недостаток од планирани енергетски проекти. Проблемот е дали електроенергетските системи можат навреме да ги прифатат.

ECI

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *