Бугарија го развива моделот на енергетски заедници предводени од општините како начин за намалување на сметките за електрична енергија, декарбонизација на јавните објекти и привлекување локален капитал во обновливи извори, објави бугарското Министерство за енергетика.
Првиот практичен пример е Габрово, каде што 73 граѓани, компании, институции и организации собрале повеќе од 160.000 бугарски лева, односно околу 82.000 евра, за изградба на заедничка фотонапонска централа.
Централата со инсталирана моќност од 100 kWp е поставена на покривот на општинскиот објект за депонирање неопасен отпад.
Централата по десет години преминува во сопственост на општината
Фотонапонската инсталација ќе остане во сопственост на енергетската заедница во текот на десетгодишниот период на работа. Потоа целосно ќе премине во сопственост на Општина Габрово.
Произведената електрична енергија се продава на општинските комунални служби по фиксна цена преку договори за откуп, додека преостанатите количества се пласираат на пазарот.
На овој начин, вложувањето на членовите на заедницата се поврзува со реалната потрошувачка на општинските објекти, а општината добива локално произведена електрична енергија и долгорочна сопственост врз централата.
Проектот во Габрово е избран и за финансиска поддршка од 45.000 евра преку European Energy Communities Facility. Средствата се наменети за подготовка на бизнис-план и понатамошен развој на енергетската заедница.
Модел што може да се применува и пред целосното воведување на споделувањето
Министерството го оценува општинскиот модел како практично решение со релативно низок ризик, кое може да се применува и додека дел од регулаторната рамка за споделување електрична енергија сè уште се развива.
Во почетната фаза, општината организира енергетска заедница околу јавен објект со сопствена потрошувачка, како училиште, спортска сала или комунален објект. Моќноста на фотонапонската централа се приспособува за што поголемо директно користење на произведената енергија, а вишоците се продаваат на слободниот пазар преку лиценциран трговец.
Приходите произлегуваат од намалените трошоци за набавка на електрична енергија и од продажбата на производството што не се троши на самото место.
Следната фаза носи споделување енергија и батерии
Во следната фаза, енергетските заедници би можеле да воведат споделување на произведената електрична енергија, виртуелно мерење и распределба меѓу членовите.
Моделот потоа може да се прошири на повеќе производни и потрошувачки објекти, со интегрирање батериски системи, управување со побарувачката и услуги за флексибилност. Тоа би овозможило вклучување поголем број членови, меѓу кои и енергетски ранливи домаќинства.
Бугарија ги призна заедниците за обновлива енергија и граѓанските енергетски заедници во примарното законодавство во 2023 година, додека подзаконската рамка беше дополнително изменета во февруари 2026 година.
Покрај Габрово, пилот-модели се развиваат и во Бургас и Софија. Бургас има фотонапонска централа од 420 kWp на покривот на општинската пливачка сала „Славејков“, а во Софија е планирана централа од 70 kWp на училиште, при што околу 40% од производството треба да се користи директно во објектот.
ECI

