Агроволтаик на островот Реинион: нова енергија и нов почеток

септември 1, 2026

Продолжуваме со „Зелени приказни“ и со проекти што покажуваат дека енергетската транзиција може да создава вредност многу подалеку од производството на електрична енергија. Овојпат патуваме на францускиот остров Реинион (La Réunion), каде што Akuo Energy во 2014 година пушти во употреба инвестиција вредна 27 милиони евра која на едно место ги обединува фотонапонската енергија, батериското складирање, земјоделството отпорно на циклони и професионалната обука на затвореници за нивниот нов почеток по излегувањето на слобода.

Францускиот проект Bardzour на едно место обединува фотонапонска електрана, батериско складиште, оранжерии отпорни на циклони и програма за професионална обука на затвореници.

На околу 10.000 километри од континентална Франција, среде Индискиот Океан, францускиот остров Реинион (La Réunion) покажува дека еден енергетски проект може да решава многу повеќе од производството на електрична енергија.

Во рамките на затворскиот комплекс Le Port се наоѓа Bardzour, фотонапонска електрана поврзана со батериско складиште, земјоделски оранжерии и програма за професионална обука на затвореници.

Името Bardzour на локалниот креолски јазик значи „разденување“ или „нова зора“. Во овој случај, името ја опишува и суштината на проектот: производство на чиста енергија, подобра заштита на локалното земјоделство и можност за нов професионален почеток на луѓето кои се подготвуваат да го напуштат затворот.

Електрана изградена во просторот околу затворот

Bardzour е пуштен во употреба во 2014 година со инсталирана моќност од 9 MWp и литиум-јонско батериско складиште од 9 MWh. За време на изградбата, ова претставувало едно од првите решенија од таков обем што комбинира фотонапонска електрана и складирање енергија во изолиран островски електроенергетски систем.

Од вкупната моќност, 8,4 MWp се поставени на земјиштето во безбедносната зона околу затворот, додека 0,6 MWp се интегрирани над 6.000 квадратни метри земјоделски оранжерии.

Електраната има околу 27.000 фотонапонски панели и произведува приближно 10 GWh електрична енергија годишно. Целото производство се предава во локалната мрежа, а батеријата го израмнува профилот на испорака кога сончевото производство се намалува.

За Реинион тоа е особено важно. Островот нема електроенергетска врска со соседен систем и затоа не може да се потпре на прекуграничен увоз во периодите кога домашното производство не е доволно.

Секоја нова фотонапонска електрана мора да се вклопи во мал и изолиран систем, во кој складирањето и предвидливоста на производството имаат многу поголема вредност.

Земјоделство под фотонапонските панели

Но Bardzour не е само електрана поставена на необично место. Под дел од панелите продолжува земјоделското производство.

Проектот располага со 6.000 квадратни метри фотонапонски оранжерии и дополнителни 2.700 квадратни метри отворени земјоделски површини. Во нив се одгледуваат зеленчук, овошје, цвеќиња, како и лековити и ароматични растенија.

Оранжериите се проектирани да обезбедат заштита од тропските временски услови на островот. Тие имаат конструкции отпорни на циклони и мрежи кои овозможуваат циркулација на воздухот, а истовремено ги штитат растенијата од инсекти. Фотонапонските панели создаваат и сенка за културите на кои им е потребна заштита од силното тропско сонце.

Ова е суштината на агроволтаикот: земјиштето не се одзема од производството на храна за да се претвори само во енергетска површина. На истата локација се произведуваат и електрична енергија и земјоделски производи, при што енергетската инфраструктура треба да му помогне на земјоделството.

Дел од произведената храна се користи во кујната на затворот, а останатите производи се продаваат преку локална органска задруга, на ресторани и на индивидуални купувачи. Земјоделското производство се заснова на принципите на пермакултурата и агроекологијата и има сертификат за органско производство.

Струјата ја финансира и земјоделската активност

Интересен е и економскиот модел на проектот. Приходите од продажбата на електричната енергија помагаат да се финансира опремата потребна за земјоделското производство.

На тој начин, фотонапонската електрана не е паралелна активност што само го користи истиот простор. Таа создава финансиска основа за одржување на земјоделството, набавка на опрема и развој на производство кое инаку потешко би било економски одржливо на островот.

Овој пристап е особено значаен за островските територии, каде што земјиштето е ограничено, а голем дел од храната и енергентите се увезуваат. Наместо избор меѓу земјоделство и производство на електрична енергија, Bardzour се обидува да ги развива двете дејности на иста површина.

Практична обука за живот по затворот

Најнеобичниот дел од проектот е неговата социјална улога.

Затворениците кои се приближуваат кон крајот на казната можат да поминуваат по 25 часа неделно на практична обука за земјоделски работници. Тие учат подготовка на почвата, садење, поставување системи за наводнување, одржување на растенијата, берба и пакување на производите.

Програмата не завршува само со обука во рамките на затворот. Според Akuo Energy, дел од учесниците по излегувањето добиле можност за работа во земјоделската компанија Agriterra и на други агроволтаични локации на островот.

Професионалната обука започнала уште при изградбата на електраната. Повеќе од 15.000 работни часа биле наменети за обука на затвореници за активности поврзани со изградба на фотонапонски постројки.

Така, Bardzour создава врска меѓу енергетската транзиција и социјалната реинтеграција: зелениот проект не произведува само електрична енергија, туку и знаење кое може да им помогне на луѓето повторно да влезат на пазарот на труд.

Една површина, четири решенија

Bardzour покажува зошто агроволтаикот може да биде особено корисен за островските заедници.

На една локација се добиваат четири резултати: локално производство на електрична енергија, складирање за постабилна испорака во мрежата, земјоделско производство за островот и професионална обука за луѓе на кои им е потребна втора можност.

Проектот не е модел што може едноставно да се преслика насекаде. Неговите резултати зависат од изборот на културите, количината на светлина под панелите, конструкцијата на оранжериите и реалната одржливост на земјоделското производство.

Но неговата најважна порака е јасна: енергетската транзиција не мора да заврши со приклучувањето на електраната во мрежата. Кога е добро осмислена, таа може да произведува струја, да ја заштитува храната од климатските ризици и да им отвора нов пат на луѓето.

ECI

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *