Литванија за само неколку години стана еден од најинтересните примери за енергетска трансформација во Европската Унија. Земјата, која долго време беше изложена на ризици од увозни фосилни горива, ја искористи енергетската криза како можност за побрз развој на обновливи извори.
Според Euronews, уделот на обновлива електрична енергија во домашната потрошувачка пораснал од 15% пред пет години на 50% во 2025 година.
Соларот и ветерот го менуваат системот
Најголемиот раст доаѓа од соларната и ветерната енергија. Инсталираниот соларен капацитет во Литванија пораснал од 225 MW во 2021 година на 3.284 MW во 2025 година, додека ветерниот капацитет се зголемил од 623 MW на 2.535 MW.
Во април, соларната и ветерната енергија покриле 84% од побарувачката за електрична енергија, а домашното производство обезбедило 99% од потребите за струја.
Граѓаните стануваат производители
Важен дел од успехот е растот на prosumers, односно домаќинства и компании кои произведуваат сопствена електрична енергија. Нивниот број пораснал од 18.800 во 2021 година на 174.500 во 2025 година.
Ова покажува дека енергетската транзиција не се движи само преку големи проекти, туку и преку активно учество на граѓаните и компаниите.
Целта е 100% обновлива струја до 2028 година
Литванија има амбиција до 2028 година домашната потрошувачка на електрична енергија целосно да биде покриена со обновливи извори. Дополнително, земјата сака да стане нето-извозник на зелена електрична енергија.
Порака за Западен Балкан
Примерот на Литванија е важен и за Западен Балкан. Регионот има голем потенцијал за сонце и ветер, но побрзиот развој зависи од мрежна инфраструктура, поедноставни процедури, батериски системи и поголемо учество на потрошувачите.
Литванија покажува дека обновливата енергија не е само климатска политика, туку и инструмент за енергетска независност, помала увозна зависност и поголема економска стабилност.
Редакција

