Европа би можела да избегне инвестиции од 10,6 милијарди евра во електродистрибутивните мрежи до 2030 година доколку воведе поефикасно управување со полнењето на електричните возила, покажува истражување спроведено од Siemens за европските организации ACEA, ChargeUp Europe и EIT Urban Mobility.
Според анализата, за да се поддржи очекуваниот раст на електричните возила, потребни се инвестиции од околу 24,7 милијарди евра во дистрибутивните мрежи. Со примена на паметно полнење и дигитално управување со оптоварувањето, потребните инвестиции би можеле да се намалат на 14,1 милијарди евра, односно за приближно 43%.
Истражувањето „Electricity Grids in Europe“, објавено во септември 2026 година, опфаќа 64 урбани центри во 27 земји членки на Европската Унија, како и во Исланд, Лихтенштајн и Норвешка.
Анализата покажува дека развојот на електромобилноста не зависи само од бројот на полначи, туку и од начинот на кој се управува со потрошувачката на електрична енергија.
Бројот на електрични возила ќе се зголеми речиси четирикратно
Siemens проценува дека бројот на батериски електрични возила во анализираните урбани центри ќе се зголеми во просек за 3,8 пати до 2030 година во споредба со 2024 година.
Овој раст ќе создаде значителен дополнителен притисок врз дистрибутивните мрежи, особено во градовите со голем број приватни возила и развиена инфраструктура за полнење.
Најголем дел од потребните инвестиции, односно 77,7%, се однесуваат на нисконапонските мрежи, каде што се приклучуваат домашните полначи и голем дел од полначите на работните места.
Според прогнозите, до 2030 година електричните возила би можеле да учествуваат со 27,3% во вкупниот број патнички автомобили во Шведска и 15,7% во Германија. Во Италија се очекува удел од 4,6%, во Шпанија 4,5%, а во Полска 2,5%.
Истовремено, електрификацијата на лесните комерцијални возила ќе создава дополнителни потреби за мрежен капацитет, особено кај логистичките центри и компаниите со големи возни паркови.
Во Полска, на пример, бројот на електрични лесни комерцијални возила би можел да се зголеми речиси десеткратно до крајот на деценијата.
Германија се издвојува како еден од пазарите со најголеми потреби за дополнителни мрежни инвестиции. Само за Берлин се проценуваат околу 1,1 милијарда евра инвестиции до 2030 година.
Паметното полнење може значително да ги намали трошоците
Клучниот заклучок на истражувањето е дека електричните возила не мора истовремено да ја оптоваруваат електричната мрежа.
Со примена на паметни системи за управување, полнењето може автоматски да се приспособува според расположливиот мрежен капацитет и моменталната потрошувачка на електрична енергија.
На пример, наместо голем број возила да се полнат истовремено во часовите на врвната побарувачка, дел од потрошувачката може да се пренасочи кон периоди со помало оптоварување, како што се ноќните доцни часови.
Ваквиот пристап овозможува подобро искористување на постојната инфраструктура и ја намалува потребата од изградба на нови водови, трансформаторски станици и други мрежни елементи.
Според Siemens, комбинирањето на дигитализацијата, паметното полнење и насочените инвестиции во мрежната инфраструктура може да ги намали проценетите трошоци од 24,7 на 14,1 милијарди евра.
Тоа претставува потенцијална заштеда од 10,6 милијарди евра, без да се ограничи предвидениот раст на електричните возила.
Сепак, истражувањето нагласува дека паметното полнење не ја елиминира потребата од физичко зајакнување на мрежите. Сите 64 анализирани урбани центри ќе имаат потреба од одредени дополнителни инвестиции.
Дигитализацијата станува клучна за европската електромобилност
Резултатите покажуваат дека идниот развој на електричните возила ќе бара поголема координација меѓу операторите на дистрибутивните системи, компаниите што управуваат со полначите и институциите одговорни за планирање на транспортната инфраструктура.
Паметното полнење подразбира користење дигитални технологии што овозможуваат следење на оптоварувањето и автоматско приспособување на моќноста на полнење во речиси реално време.
Овие системи можат да ја намалат максималната истовремена потрошувачка, да го подобрат искористувањето на постојните мрежни капацитети и да ја одложат потребата од дел од планираните инвестиции.
Особено значајна е улогата на домашното полнење. Според претпоставките во анализата, меѓу 55% и 62% од сопствениците на електрични возила во репрезентативните градови би можеле да имаат пристап до домашно полнење до 2030 година.
Ова дополнително го нагласува значењето на нисконапонските мрежи, кои ќе треба да поддржат сè поголема потрошувачка без да се наруши сигурноста во снабдувањето.
Истражувањето укажува дека енергетската транзиција не бара исклучиво изградба на нова инфраструктура. Значителен дел од идните потреби може да се задоволат преку поефикасно користење на постојните капацитети.
За европските електродистрибутивни оператори, ова значи дека инвестициите во дигитализација, автоматизација и управување со потрошувачката стануваат подеднакво важни како и традиционалното проширување на мрежите.
ECI

