Ватикан планира да изгради голема агроволтаична електрана во близина на Рим, која треба да произведува доволно електрична енергија за потребите на Светата столица. Проектот, проценет на околу 100 милиони евра, претставува еден од најамбициозните чекори на најмалата држава во светот кон енергетска самостојност.
Електраната ќе биде изградена на имотот Santa Maria di Galeria, екстериторијална област на Ватикан лоцирана северозападно од Рим, каде што од 1950-тите години се наоѓаат предавателите на Радио Ватикан.
Според извори вклучени во разговорите за проектот, кои ги цитира Reuters, електраната би имала инсталирана моќност меѓу 80 и 90 MW. Инвестицијата се проценува на околу 100 милиони евра, а реализацијата, заедно со дозволите и административните постапки, би траела меѓу 18 и 24 месеци.

Енергија и земјоделство на иста површина
Проектот нема да биде класична соларна електрана. Фотоволтаичните панели ќе бидат поставени над земјоделските површини, со што земјиштето истовремено ќе се користи за производство на храна и електрична енергија.
Панелите би можеле да опфатат приближно 200 хектари, од вкупно околу 450 хектари колку што зафаќа имотот Santa Maria di Galeria. Нивната поставеност треба да овозможи продолжување на земјоделските активности, но и да обезбеди заштита на посевите од прекумерна топлина и екстремни временски услови.
Со планираната моќност, проектот би можел да стане еден од најголемите агроволтаични системи во Италија.

Од Радио Ватикан до целосна енергетска самостојност
Примарната цел е електраната да го снабдува предавателниот центар на Радио Ватикан и да го покрива вкупниот електроенергетски биланс на државата Ватикан.
Електричната енергија потенцијално би можела да се користи и за други институции поврзани со Светата столица, меѓу кои и педијатриската болница Bambino Gesù во Рим. Доколку производството ги надмине потребите на Ватикан, вишокот електрична енергија ќе му биде ставен на располагање на италијанскиот систем.
Ватикан нема да ги користи финансиските поволности што им се достапни на италијанските домаќинства и компании кои инвестираат во соларни системи. Италијанскиот закон со кој е ратификуван договорот истовремено предвидува неговото спроведување да не создава нови трошоци за јавните финансии.
Проект започнат од папата Франциск
Иницијативата ја започна папата Франциск во 2024 година со апостолското писмо „Fratello Sole“. Неговата определба беше на имотот Santa Maria di Galeria да се изгради агроволтаичен систем кој ќе обезбедува електрична енергија за Радио Ватикан и целосно енергетско снабдување на државата.
Проектот го продолжи папата Лав XIV, кој во јуни 2026 година ја основа фондацијата „Fratello Sole“, задолжена за негово спроведување.

Претходно, Светата столица и Италија потпишаа билатерален договор со кој се создаде правната рамка за изградба на електраната. Договорот предвидува зачувување на земјоделската функција на земјиштето и минимизирање на влијанието врз животната средина, пределот и културното и археолошкото наследство.
ECI

