Благодарение на поволната хидрологија и повисокото производство од хидроелектраните, Хрватска во првиот квартал од 2026 година оствари извозен вишок од 131 GWh електрична енергија. Сепак, анализата покажува дека овој резултат е привремен и веќе од март земјата повторно се враќа кон нето увоз.
Хрватскиот електроенергетски систем во првиот квартал од 2026 година забележа значително подобрување на енергетскиот биланс. Според анализата на OIEH, расположливата електрична енергија достигнала 5.227 GWh, додека потрошувачката изнесувала 5.096 GWh, што резултирало со нето извозен вишок од 131 GWh.
Хидроелектраните произведоа над 2 TWh електрична енергија
Клучен фактор за ваквиот резултат беше исклучително добрата хидролошка состојба. Производството од хидроелектраните достигнало 2.038 GWh, што претставува раст од 22,3% во споредба со истиот период лани.
Според анализата, хидролошките услови биле 11,5% над повеќегодишниот просек, што директно се одразило врз производството од хидроелектраните и врз намалената потреба од увоз на електрична енергија.
Производството од сонце порасна за повеќе од 50%
Силниот раст продолжува и кај фотонапонските електрани. Во првиот квартал од 2026 година тие произвеле 214 GWh електрична енергија, што е за 50,7% повеќе во споредба со истиот период во 2025 година.
Зад овој раст стои интензивниот развој на нови капацитети. Во изминатите дванаесет месеци во Хрватска се инсталирани дополнителни 456 MW фотонапонски електрани, што значително го зголемило придонесот на сончевата енергија во производствениот микс.
Обновливите извори обезбедиле повеќе од 60% од производството
Обновливите извори на енергија во првиот квартал учествувале со 62,2% во вкупното производство на електрична енергија во земјата.
Покрај хидроелектраните и фотонапоните, значаен придонес дале и ветерните електрани, иако нивното производство достигнало 771 GWh, што претставува намалување од 12,8% во однос на истиот период минатата година.
Во меѓувреме, производството од фосилните термоелектрани пораснало за 26,9% и достигнало 1.180 GWh, што покажува дека конвенционалните капацитети и понатаму имаат важна улога во обезбедувањето сигурност на снабдувањето.
Структура на производството и расположливата енергија во првиот квартал од 2026 година
Структурата на расположливата електрична енергија покажува дека позитивниот биланс на Хрватска во првиот квартал од 2026 година најмногу се должи на силното производство од хидроелектраните. Тие обезбедиле 2.038 GWh електрична енергија, што е најголем поединечен извор во производствениот микс.
Обновливите извори имале доминантна улога, со удел од 62,2% во вкупното производство. Покрај хидроелектраните, значаен придонес дале и ветерните електрани со 771 GWh и фотонапонските електрани со 214 GWh. Истовремено, фосилните термоелектрани произвеле 1.180 GWh, а хрватскиот удел од нуклеарната електрана Кршко изнесувал 758 GWh.

Извозниот вишок се покажа како привремен
Иако првиот квартал заврши со позитивен биланс, анализата предупредува дека ваквиот резултат не претставува трајна промена на енергетската позиција на Хрватска.
Веќе во март е забележано враќање на нето увозот на електрична енергија, тренд кој продолжил и во април и мај. Тоа покажува дека позитивниот биланс од почетокот на годината во голема мера бил резултат на исклучително поволната хидрологија, а не на целосна структурна промена во домашниот електроенергетски систем.
Хрватскиот пример уште еднаш потврдува дека развојот на обновливите извори и натаму носи значителни резултати, но и дека хидролошките услови остануваат еден од најважните фактори кои го одредуваат билансот меѓу увозот и извозот на електрична енергија.
Редакција

