Брзиот развој на дата-центрите во Шпанија и Португалија создава нов голем извор на побарувачка за електрична енергија и постепено ја менува структурата на инвестициите во енергетскиот сектор. Новите капацитети бараат сигурно снабдување во текот на сите 24 часа, што ја зголемува потребата од комбинација на ветерни и фотонапонски електрани, хидроенергија, батериски системи и посилни електроенергетски мрежи.
Анализата на Rystad Energy покажува дека европскиот капацитет на дата-центри може да се зголеми од околу 16 GW во 2024 година на 36 GW до 2030 година, при што Шпанија е меѓу пазарите што добиваат сè поголемо значење. Компанијата посочува дека операторите сè повеќе бараат енергетски решенија што можат подобро да одговорат на континуираната потрошувачка на дата-центрите.
Шпанија станува еден од клучните пазари за снабдување на дата-центрите со електрична енергија
Еден од најјасните показатели за оваа промена е пазарот на долгорочни договори за купување електрична енергија.
Според Rystad Energy, Шпанија е водечки европски пазар за договори за снабдување со електрична енергија поврзани со дата-центри, со повеќе од 2 GW во 12 договори. Меѓу нив се хибриден договор на Amazon од 596 MW, кој комбинира ветерни и фотонапонски електрани, како и договор на Merlin Properties со Solaria за 213 MW соларни капацитети и батериско складирање.
Овој тренд го потврдува и Iberdrola. Компанијата наведува дека веќе има договорено околу 11.000 GWh електрична енергија годишно со големи оператори на дата-центри во САД, Шпанија, Португалија, Германија и Обединетото Кралство.
За дата-центрите, проблемот не е само обезбедување доволно електрична енергија, туку и нејзината достапност во секој час. Затоа се зголемува интересот за хибридни портфолија во кои се комбинираат ветерни и фотонапонски електрани, хидроелектрани и батериски системи. Iberdrola исто така наведува дека токму ваков пристап се користи за обезбедување постабилно снабдување на големите дигитални потрошувачи.
Повеќе од 18 GW проекти за дата-центри на Пиринејскиот Полуостров
Размерот на новата побарувачка се гледа и од податоците на португалската EDP. Компанијата во своите корпоративни материјали за 2026 година наведува дека на Пиринејскиот Полуостров постои портфолио од повеќе од 18 GW проекти за дата-центри. Истовремено, EDP очекува растот на потрошувачката на електрична енергија во Шпанија и Португалија да продолжи до 2030 година, поттикнат од електрификацијата и новите дата-центри.
Во Португалија еден од најголемите примери е SINES Data Campus, кој го развива Start Campus. Проектот има планиран капацитет до 1,2 GW, а компанијата веќе обезбедила пристап до потребниот капацитет на националната електроенергетска мрежа.
Првата постројка, SIN01, веќе работи, додека целиот комплекс треба постепено да се развива во повеќе фази. Start Campus проценува дека вкупната инвестиција во проектот ќе достигне околу 8,5 милијарди евра.
Во февруари годинава Start Campus и EDP потпишаа стратешки договор за развој на енергетски решенија за дата-центрите. Една од целите е новата дигитална побарувачка да биде придружена со дополнителен развој на обновливи извори, подобра отпорност на системот и поголема долгорочна ценовна стабилност.
Од потрошувачи до двигатели на нови енергетски инвестиции
Растот на дата-центрите отвора и пошироко прашање за европската енергетска транзиција. Големите дигитални капацитети можат да создадат значителна нова побарувачка во период кога електроенергетските системи истовремено треба да ја поддржат електрификацијата на транспортот, индустријата и греењето.
Rystad Energy оценува дека токму потребата од постабилно снабдување е една од причините поради кои на пазарот се појавуваат повеќе хибридни договори, а интересот се проширува и кон извори што можат да обезбедат постабилен профил на производство.
Поради тоа, развојот на дата-центрите во Шпанија и Португалија сè повеќе станува и енергетска приказна. Прашањето веќе не е само колку нови дата-центри ќе бидат изградени, туку од каде ќе доаѓа електричната енергија, колку нови производствени и батериски капацитети ќе бидат потребни и дали мрежата ќе може навреме да го следи растот на побарувачката.
ECI

