Цените на електричната енергија за домаќинствата во Европската Унија остануваат на високо ниво и во 2025 година, покажуваат најновите податоци објавени од Eurostat.
Според статистиката, просечната цена на електричната енергија во ЕУ во втората половина од 2025 година изнесувала 28,96 евра за 100 kWh, што значи дека европските домаќинства во просек плаќале:
- околу 0,29 евра за 1 kWh,
- или приближно 17,8 денари за киловат-час.
Иако европскиот енергетски пазар постепено се стабилизира по кризата од претходните години, цените и понатаму остануваат значително повисоки во споредба со периодот пред 2022 година.
Ирска и Германија со најскапа струја во Европа
Највисоки цени на електричната енергија за домаќинствата се регистрирани во:
- Ирска – 40,42 евра за 100 kWh,
- Германија – 38,69 евра,
- Белгија – 34,99 евра.
Тоа значи дека домаќинствата во Ирска плаќале:
- околу 0,404 евра за 1 kWh,
- или приближно 24,9 денари за киловат-час.
Во Германија цената достигнала:
- околу 23,8 денари за kWh.
Најевтина струја во Унгарија и дел од Источна Европа
Најниски цени на електричната енергија за домаќинствата во Европската Унија се регистрирани во:
- Унгарија,
- Малта,
- Бугарија.
Во Унгарија, просечната цена изнесувала:
- 15,10 евра за 100 kWh,
односно: - околу 0,151 евра за 1 kWh,
- или приближно 9,3 денари за kWh.
Во Бугарија, цената изнесувала:
- околу 13,55 евра за 100 kWh,
односно: - околу 8,3 денари за kWh.
Според аналитичарите, ваквите разлики се резултат на различните модели на регулирање на пазарот, државните субвенции, структурата на производството и политиките за заштита на домаќинствата.
Големи ценовни промени во одделни држави
Најголем раст на цените на електричната енергија во споредба со претходната година е регистриран во:
- Романија (+58,6%),
- Австрија (+34,3%),
- Ирска (+32,7%).
Од друга страна, намалување на цените е забележано во:
- Кипар (-14,7%),
- Франција (-12,5%),
- Данска (-11,9%).
Според експертите, ваквите разлики покажуваат дека европскиот енергетски пазар сè уште не е целосно стабилизиран по кризата предизвикана од високите цени на природниот гас, енергетската нестабилност и геополитичките тензии во изминатите години.
Податоците на Eurostat се однесуваат на крајните цени што ги плаќаат домаќинствата и ги вклучуваат:
- како и останатите давачки и надоместоци.
- цената на електричната енергија,
- мрежарините,
- ДДВ,
PPS анализата покажува поинаква слика за товарот врз граѓаните
Покрај номиналните цени, Eurostat објавува и анализа според PPS (Purchasing Power Standard), односно според куповната моќ на населението.
Овој индикатор покажува колкав реален финансиски товар претставуваат сметките за струја во однос на приходите на граѓаните.
Според PPS анализата:
- Романија,
- Чешка,
- Полска
се меѓу државите каде електричната енергија претставува најголем товар за домаќинствата.
Тоа значи дека иако некои земји имаат пониски номинални цени изразени во евра, поради пониските приходи и животниот стандард товарот врз граѓаните може да биде значително поголем.
Од друга страна, држави со повисоки плати и повисок животен стандард полесно ги апсорбираат и повисоките цени на електричната енергија.
PPS анализата за Западен Балкан: Македонија со најголем товар за домаќинствата во регионот
Покрај номиналните цени, Eurostat објавува и анализа според PPS (Purchasing Power Standard), односно според куповната моќ на населението.
Овој индикатор не ја покажува директно цената во евра, туку колкав финансиски товар претставуваат сметките за струја во однос на приходите на граѓаните.
Според PPS анализата за Западен Балкан, најголем товар за домаќинствата има во:
- Северна Македонија – 22,92 PPS за 100 kWh,
- Србија – 19,39,
- Црна Гора – 17,79,
- Босна и Херцеговина – 16,37.
Тоа значи дека иако номиналните цени на електричната енергија во регионот се пониски од просекот на Европската Унија, товарот врз буџетот на граѓаните е значително поголем поради пониските приходи и животниот стандард.
PPS анализата овозможува споредба на реалната достапност на електричната енергија меѓу државите, а не само споредба на номиналните цени во евра.
Редакција

