Брзото зголемување на батериските капацитети почнува видливо да го менува начинот на кој функционира електроенергетскиот систем во Австралија.
Батериите сè почесто ја преземаат улогата што традиционално ја имаа гасните електрани во најкритичниот дел од денот, односно во вечерните часови, кога производството од сонце нагло се намалува, а побарувачката останува висока.
Најновите податоци од Западна Австралија покажуваат колку брзо се одвива оваа промена. Анализа на пазарните податоци за периодот од 10 до 21 август покажува дека батериите во одделни 30-минутни интервали редовно обезбедувале повеќе од 20% од производството во вечерните часови, а во одредени периоди нивниот удел се приближувал до 30%.

Тоа веќе не е маргинална улога во електроенергетскиот систем. Батериите стануваат значаен извор на електрична енергија токму во часовите во кои гасните електрани традиционално имаат најголема пазарна вредност.
Сонцето преку ден, батериите навечер
Моделот што се развива е релативно едноставен. Во текот на денот, високото производство од фотонапонските електрани создава услови батериите да се полнат, а складираната електрична енергија потоа се враќа во системот во доцните попладневни и вечерни часови.
Со тоа се намалува делот од побарувачката што инаку би требало да го покријат флексибилните гасни електрани.
Ова не е само заклучок од краткорочните августовски податоци. Австралискиот оператор AEMO веќе регистрира структурна промена во работењето на пазарот.
Во Западна Австралија, просечното празнење на батериите во првиот квартал од 2026 година било за 305% повисоко отколку една година претходно. Батериите главно се полнеле во текот на денот, а електричната енергија ја испорачувале за време на вечерниот врв.
Само во изминатата година, повеќе од 1.000 MW батериски капацитет бил додаден во електроенергетскиот систем на Западна Австралија. AEMO оценува дека батериите веќе имаат критична улога, а нивниот капацитет теоретски може да покрие речиси половина од типичниот дневен врв на побарувачката.
Батериите веќе влијаат и врз цената
Промената е уште повидлива на Националниот пазар на електрична енергија – NEM, кој го опфаќа источниот и јужниот дел од Австралија.
Во првиот квартал од 2026 година батериите повеќе од тројно го зголемиле преносот на електрична енергија од дневните кон вечерните часови и испорачале 1.115 MW во вечерниот врв. Во претходните 12 месеци биле додадени 4.445 MW нови батериски капацитети, со што вкупниот инсталиран капацитет повеќе од двојно се зголемил.
Но можеби најважниот показател е нивното влијание врз формирањето на цените.
Според AEMO, батериите во првиот квартал биле технологијата која најчесто ја определувала пазарната цена, во околу 32% од интервалите на NEM.
Истовремено, операторот констатира дека зголеменото празнење на батериите во вечерните часови ја намалува зависноста од гасните и хидроелектраните и придонесува за пониски големопродажни цени.
Се менува економската улога на гасот
Токму тука се појавува поширокото прашање за иднината на новите гасни електрани.

Гасните централи традиционално имаат вредност поради нивната способност брзо да го зголемат производството кога системот има потреба од дополнителна електрична енергија. Но батериите можат да реагираат уште побрзо и да ја испорачаат претходно складираната електрична енергија токму во часовите со висока побарувачка и високи цени.
Колку повеќе батериски капацитет влегува во системот, толку помал простор останува за гасните електрани во овие часови.
Тоа не значи дека гасот исчезнува од електроенергетскиот систем. Неговата улога постепено се менува од технологија која редовно го покрива вечерниот врв кон резервен извор потребен во подолги периоди на ниско производство од обновливите извори или при други критични состојби во системот.
И самиот AEMO во Интегрираниот системски план за 2026 година предвидува дека најевтиниот пат до сигурен електроенергетски систем до 2050 година е комбинација од обновливи извори, мрежна инфраструктура и складирање, со гас како резервна поддршка.
Западна Австралија станува важен тест за идниот електроенергетски систем
Овој развој е особено значаен бидејќи електроенергетскиот систем на Западна Австралија е изолиран и не може да се потпре на прекуграничен увоз кога производството е недоволно.
Истовремено, капацитетот на кровните фотонапонски електрани се очекува речиси да се удвои, од околу 3.100 MW во 2026/27 на околу 6.000 MW во 2035/36 година. Капацитетот на батериите во дистрибутивниот систем, според прогнозата на AEMO, треба да порасне од околу 550 MW на околу 2.300 MW во истиот период.
Затоа Австралија станува еден од најинтересните практични примери за следната фаза на енергетската транзиција.
Прашањето повеќе не е само колку обновлива енергија може да се произведе. Сè поважно станува кога таа енергија може да се испорача.
А батериите, со префрлање на евтината дневна електрична енергија кон вечерниот врв, почнуваат директно да навлегуваат во делот од пазарот кој со децении беше резервиран за гасните електрани.
ECI

