Србија го отвора едно од најчувствителните прашања во енергетската транзиција. Не станува збор само за нови електрани, повеќе обновливи извори или модернизација на мрежата. Напротив, во фокусот сега влегуваат работниците, рударските региони и локалните заедници зависни од јагленот.
Во Стопанската комора на Србија се одржа првиот состанок на Меѓуресорната работна група за спроведување активности во областа на праведната енергетска транзиција. Работната група треба да помогне во подготовка и координација на мерките што ќе ја следат постепената промена на енергетскиот сектор.
Транзицијата не смее да создаде нови губитници
Праведната енергетска транзиција е особено важна за земјите од Западен Балкан. Причината е јасна. Јагленот сè уште има голема улога во производството на електрична енергија, но и во локалните економии.
Затоа, процесот не може да се сведе само на затворање стари капацитети. Потребни се нови работни места, преквалификација, инвестиции и јасни програми за регионите што ќе бидат најмногу погодени.
Дополнително, државата мора навреме да ги вклучи општините, јавните претпријатија и синдикатите. Без таков пристап, транзицијата може да создаде отпор и да го забави целиот процес.
Србија влегува во потешката фаза на енергетската политика
Во последните години, Србија најави повеќе крупни енергетски проекти. Меѓу нив се нови обновливи извори, гасна електрана, реверзибилни хидроелектрани и инвестиции во мрежата.
Сепак, праведната транзиција е посложено прашање. Таа не се мери само во мегавати и инвестиции. Напротив, се мери и преку тоа дали работниците ќе добијат нова перспектива, а регионите нов економски модел.
Токму затоа, формирањето на работната група е важен чекор. Но, вистинскиот тест допрва следува. Србија ќе треба да покаже дали овој процес ќе донесе конкретни програми, рокови и финансиски механизми.
Западен Балкан мора да ја отвори истата тема
Ова прашање не е важно само за Србија. Слични предизвици имаат и другите земји од регионот.
Затоа, праведната транзиција треба да стане централна тема во регионалната енергетска политика. Без социјален план, енергетската транзиција ќе биде потешка, поскапа и политички почувствителна.
На крајот, прашањето не е само кога ќе се намали употребата на јаглен. Главното прашање е што ќе се случи со луѓето и регионите кои со децении живееле од него.
Редакција

