Енергетска трансформација: Македонскиот Intraday пазар официјално започнува со работа

мај 7, 2026

Националниот оператор на пазарот на електрична енергија – МЕМО, официјално го најави воведувањето на Intraday пазарот на електрична енергија. Овој значаен чекор претставува нова фаза во либерализацијата и модернизацијата на македонскиот енергетски сектор, овозможувајќи пофлексибилно, подинамично и поефикасно тргување со електрична енергија.

Како функционираше пазарот досега: Day-Ahead моделот

До воведувањето на Intraday тргувањето, главниот механизам за тргување на македонската берза беше преку Day-Ahead пазарот.

Овој модел функционира на принцип на однапред планирање, при што учесниците денес ги доставуваат своите понуди за електрична енергија која ќе се испорачува во текот на следниот ден.

По затворањето на тргувањето, можностите за корекција беа ограничени. Доколку дојдеше до ненадејни промени во потрошувачката или производството, компаниите мораа да ги покриваат отстапувањата преку балансниот пазар, што често значеше дополнителни и значителни трошоци.

Што носи Intraday пазарот?

Со воведувањето на Intraday пазарот, учесниците добиваат можност за континуирано прилагодување на своите позиции во текот на денот, односно тргување непосредно пред самата испорака на електричната енергија.

Ова е особено важно за производителите на електрична енергија од обновливи извори, пред сè соларните и ветерните електрани, каде производството директно зависи од временските услови.

Доколку временската прогноза се промени во текот на денот, производителите сега ќе можат навремено да ги коригираат своите позиции на пазарот, намалувајќи ги ризиците и трошоците за небалансирање.

Практично, Intraday пазарот носи значително поголема флексибилност, подобра интеграција на „зелената“ енергија и поефикасно управување со електроенергетскиот систем. За многу кратко време, на овој пазар веќе се регистрирани повеќе од 20 учесници.

Континуитет во развојот на македонскиот енергетски пазар

Воведувањето на Intraday тргувањето претставува логично продолжение на процесот кој започна на 10 мај 2023 година, кога официјално стартуваше првата македонска берза на електрична енергија преку Day-Ahead пазарот.

Во изминатиот период, МЕМО континуирано работеше на надградба на системите, усогласување со европските стандарди и создавање услови за понатамошен развој на организираниот пазар на електрична енергија.

Новата услуга не претставува само техничка надградба, туку и важен сигнал дека македонскиот енергетски сектор постепено се движи кон посовремен, потранспарентен и поконкурентен модел на функционирање, во согласност со европските пазарни практики.

Со ова, Македонија дополнително ја зацврстува својата позиција на регионалната енергетска мапа и создава предуслови за идно поврзување со регионалните и европските пазари на електрична енергија.

Редакција

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *