Електропривреда БиХ предлага намалување на инвестициите за 54%

октомври 30, 2026

Јавното претпријатие Електропривреда Босне и Херцеговине (EPBiH) предлага значително намалување на планираните инвестиции за 2026 година, од првично предвидените 426,3 милиони конвертибилни марки (КМ) на 196,4 милиони КМ. Намалувањето од приближно 54% е предвидено во ревидираниот деловен план за периодот 2026–2028 година, кој треба да биде разгледан на вонредното собрание на акционерите закажано за 12 ноември.

Промената доаѓа во услови на отежната ликвидност, ограничувања во реализацијата на инвестициските проекти и продолжени финансиски проблеми во рудниците за јаглен што работат во рамките на концернот EPBiH.

Според документите објавени на 28 октомври 2026 година, компанијата истовремено предвидува краткорочно задолжување од 50 милиони КМ за надминување на тековните финансиски притисоци.

Инвестицискиот план се намалува за речиси 230 милиони КМ

Со предложената ревизија, инвестициските вложувања за 2026 година се намалуваат за 229,9 милиони КМ, односно од приближно 218 милиони евра на околу 100 милиони евра.

Во документите се наведува дека недоволната реализација на планираните инвестиции е поврзана со повеќе административни и законски ограничувања. Меѓу нив се процедурите за јавни набавки, обезбедувањето потребни дозволи и согласности, ограничувањата за располагање со државен имот и постапките за пренамена на земјоделско и шумско земјиште.

Овие фактори влијаат врз динамиката на подготовка и реализација на енергетските проекти, а со тоа и врз можноста компанијата да ги искористи средствата предвидени во првичниот деловен план.

Првично усвоениот тригодишен план за 2026–2028 година, одобрен во декември 2025 година, предвидуваше вкупни инвестиции од 1,73 милијарди КМ. Од оваа сума, 538 милиони КМ требаше да бидат обезбедени од сопствени средства, додека преостанатиот дел главно преку кредитно финансирање.

Ревизијата за 2026 година покажува дека реализацијата на инвестициската програма се соочува со значителни предизвици, што може да влијае и врз временската динамика на планираните проекти.

Проблеми со ликвидноста и дополнително задолжување

Покрај намалувањето на инвестициите, EPBiH се соочува и со потреба од дополнително краткорочно финансирање.

Според образложението на ревидираниот план, компанијата во средината на 2026 година се соочила со отежната ликвидност, поради што започнала постапка за обезбедување краткорочни кредити од комерцијални банки во вкупен износ од 50 милиони КМ, односно приближно 25,6 милиони евра.

Од предвидената сума, веќе се склучени два договори за краткорочно финансирање, во вкупна вредност од 35 милиони КМ. За преостанатите 15 милиони КМ се спроведува повторена постапка за набавка на кредитни средства.

Финансиските притисоци се поврзани и со состојбата во зависните рудници за јаглен. Во документите се посочуваат недоволни подготвителни работи и заостанување во откривката, што создава ризици за континуитетот на производството и испораката на договорените количества јаглен.

Компанијата претходно инвестирала приближно 367 милиони КМ во докапитализација на рудниците, а дополнително обезбедила околу 220 милиони КМ преку аванси за набавка на јаглен.

Овие финансиски обврски ја ограничуваат расположливоста на средства за нови инвестиции.

Рудниците остануваат значаен финансиски предизвик

На вонредното собрание на акционерите ќе се разгледуваат и одлуки за претворање на исплатените, но неоправдани аванси кон зависните рудници во долгорочни позајмици.

Според објавените информации, станува збор за аванси кои рудниците не ги оправдале преку испорака на договорените количества јаглен.

Во предложените финансиски мерки е предвидено и продолжување на роковите за отплата на постојните позајмици, вклучително и дополнителен грејс-период.

Таквите мерки имаат цел да го олеснат финансиското работење на рудниците, но истовремено го одложуваат враќањето на средствата кон матичната компанија.

Финансиската состојба на EPBiH има пошироко значење за електроенергетскиот сектор во Босна и Херцеговина. Компанијата останува еден од најважните производители и снабдувачи со електрична енергија во земјата, а нејзината инвестициска способност е важна за модернизацијата на постојните капацитети и развојот на нови енергетски проекти.

Предложеното намалување на инвестициите ја покажува поврзаноста меѓу финансиската стабилност на електроенергетските компании, состојбата во секторот за јаглен и можноста за реализација на долгорочните инвестициски планови.

Сепак, ревидираниот план сè уште не е усвоен. Конечната одлука се очекува на собранието на акционерите закажано за 12 ноември 2026 година.

ECI

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *