X-energy, AEP и Amazon разгледуваат нуклеарен проект од 960 MW во САД

октомври 25, 2026

Американските компании X-energy и American Electric Power (AEP), со финансиска поддршка од Amazon, потпишаа договор за развој и испитување на изводливоста на нуклеарен комплекс со моќност од 960 MW во сојузната држава Индијана. Проектот предвидува изградба на 12 мали модуларни реактори (SMR) на локација на поранешна термоелектрана на јаглен, а произведената електрична енергија би се испорачувала во регионалната електроенергетска мрежа.

Договорот, објавен на 19 октомври 2026 година, претставува нов чекор во соработката меѓу технолошките компании и електроенергетскиот сектор за обезбедување стабилно производство на електрична енергија во услови на растечка потрошувачка од дата центрите и дигиталната инфраструктура.

Планираниот комплекс би се развивал на локацијата на поранешната термоелектрана Breed Generating Station, во округот Sullivan County, која е во сопственост на AEP преку нејзината подружница Indiana Michigan Power.

Проектот засега се наоѓа во фаза на процена на изводливоста. Не е донесена конечна инвестициска одлука, ниту се објавени вкупната вредност на инвестицијата и роковите за изградба.

Дванаесет мали модуларни реактори со вкупно 960 MW

Предложениот комплекс ќе се заснова на технологијата Xe-100, развиена од X-energy.

Секој реактор има планирана електрична моќност од 80 MW, а дванаесетте единици би биле организирани во три групи од по четири реактори, односно по 320 MW.

За разлика од конвенционалните нуклеарни реактори што користат вода како примарен разладен медиум, Xe-100 е високотемпературен реактор што користи хелиум за ладење и специјално нуклеарно гориво TRISO.

Технологијата е развиена за обезбедување континуирано производство на електрична енергија, а може да се користи и за снабдување индустриски постројки со високотемпературна топлинска енергија.

Изборот на поранешна термоенергетска локација е важен дел од проектниот концепт. Пренамената на постојни индустриски локации може да овозможи искористување на дел од расположливата инфраструктура, иако приклучувањето на новите реактори, техничките услови и потребните дозволи допрва треба да бидат оценети.

Компаниите нагласуваат дека проектот би можел да обезбеди долгорочно производство на електрична енергија без директни емисии на CO₂ при работењето.

Amazon ќе го поддржи развојот и ќе ја откупува електричната енергија

Еден од најзначајните аспекти на договорот е финансискиот модел, во кој Amazon не настапува само како потенцијален голем потрошувач, туку и како партнер што обезбедува средства за развојната фаза.

Според официјалното соопштение, Amazon ќе обезбедува финансиска поддршка поврзана со исполнувањето на определени проектни фази.

Доколку комплексот биде реализиран, компанијата планира да ја откупува произведената електрична енергија преку долгорочен договор, со кој би се покривале трошоците за електраната и нејзиното работење за времетраењето на договорот.

Овој пристап е особено важен за финансирањето на нови нуклеарни технологии, бидејќи обезбедува потенцијален долгорочен купувач на електричната енергија уште во развојната фаза.

AEP нагласува дека заштитата на постојните потрошувачи од финансиските ризици на проектот е еден од основните услови за неговото понатамошно разгледување.

Bill Fehrman, претседател и извршен директор на AEP, истакна дека договорите со Amazon и X-energy треба да обезбедат финансиски заштитни механизми неопходни за евентуална реализација на нов нуклеарен проект.

Josh Weissman, потпретседател за инфраструктурни капацитети на дата центрите во Amazon, посочи дека компанијата сака да придонесе за развој на речиси еден гигават ново производство без директни емисии на јаглерод, притоа покривајќи ги сопствените трошоци без нивно пренесување врз другите потрошувачи.

Втор голем нуклеарен проект во партнерството меѓу Amazon и X-energy

Предложениот комплекс во Индијана е вториот голем проект во рамките на соработката меѓу Amazon и X-energy, чија цел е развој на повеќе од 5 GW нови нуклеарни капацитети во САД до 2039 година.

Првиот проект е Cascade Advanced Energy Facility во сојузната држава Вашингтон, кој се развива во соработка со Energy Northwest и исто така предвидува примена на реактори Xe-100.

Паралелно, X-energy работи и на проект за индустриско производство на електрична и топлинска енергија во постројка на Dow во Тексас, каде што се планирани четири реактори.

Овие проекти ја покажуваат промената во пристапот кон развојот на нуклеарната енергија во САД. Покрај традиционалните електроенергетски компании, во финансирањето и планирањето сè поактивно учествуваат големи технолошки и индустриски потрошувачи.

Растот на побарувачката од дата центрите создава потреба од нови производствени капацитети што можат да обезбедуваат електрична енергија континуирано, независно од временските услови.

ECI

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *