Црна Гора ги исполни условите за затворање на Поглавјето 15 – Енергетика

септември 5, 2026

Владата очекува поглавјето привремено да биде затворено на 19 ноември во Брисел, додека со Светската банка се подготвува инвестиција од околу 50 милиони евра за праведна енергетска транзиција на Плевља

Црна Гора ги исполни условите за привремено затворање на Поглавјето 15 – Енергетика во пристапните преговори со Европската Унија.

Владата ја усвои ажурираната преговарачка позиција за ова поглавје, усогласена со Европската комисија, со што се создадени услови тоа да биде привремено затворено на една од следните меѓувладини конференции со ЕУ.

Според официјалното соопштение на Министерството за енергетика и рударство, формалното затворање се очекува на 19 ноември во Брисел.

Ажурираната преговарачка позиција го потврдува исполнувањето на завршните мерила и напредокот во усогласувањето на црногорскиот енергетски сектор со законодавството и стандардите на Европската Унија.

Министерот за енергетика и рударство Адмир Шахмановиќ оцени дека станува збор за потврда на спроведените реформи, но и за обврска реформскиот процес да продолжи.

Во следниот период фокусот ќе биде ставен на воспоставувањето стратешки резерви на нафтени деривати, интеграцијата на пазарот на електрична енергија, развојот на обновливите извори и подобрувањето на енергетската ефикасност.

Поглавјето сè уште не е формално затворено

Одлуката на Владата не значи дека Поглавјето 15 веќе е затворено. Црна Гора го заврши националниот дел од постапката и тврди дека ги исполнила завршните мерила, но формалната одлука за привремено затворање треба да биде донесена на меѓувладина конференција со Европската Унија.

Поглавјето 15 ги опфаќа безбедноста на снабдувањето со енергија, функционирањето на пазарите на електрична енергија и природен гас, обновливите извори, енергетската ефикасност, задолжителните резерви на нафта и нуклеарната безбедност.

Привременото затворање би значело дека Европската Унија оценила оти Црна Гора во оваа фаза ги исполнила поставените мерила. Сепак, земјата ќе мора да продолжи да го применува и ажурира европското законодавство до завршувањето на целокупниот пристапен процес.

Околу 50 милиони евра за транзицијата на Плевља

Паралелно со европските интеграции, Министерството за енергетика и рударство и надлежниот директорат за енергетска ефикасност, во соработка со Светската банка, го подготвуваат проектот „Montenegro Just Energy Transition“ – M-JET.

Проектот е насочен кон развој на одржлив систем за греење во Плевља, подобрување на квалитетот на воздухот и постепена декарбонизација на секторот за греење.

Според официјалната информација на Министерството, индикативната вредност на идната инвестиција изнесува околу 50 милиони евра.

Проектот е организиран во четири поврзани компоненти:

  • изградба на нов обновлив извор на топлинска енергија за системот за централно греење;
  • проширување на дистрибутивната топлификациска мрежа;
  • поддршка за домаќинствата при преминување кон почисти и енергетски поефикасни начини на греење;
  • техничка помош и поддршка при реализацијата на проектот.

За подготовка на инвестицијата се предвидени грантови во вредност од два до 2,5 милиони долари. Средствата треба да се искористат за изработка на физибилити студија, процена на влијанието врз животната средина, проектна документација и технички и финансиски анализи.

Светската банка и WBIF во финансиската конструкција

Инвестициската фаза е планирана со финансиска поддршка од Светската банка. Постои и можност за обезбедување дополнителни грантови преку Инвестициската рамка за Западен Балкан – WBIF.

Според прелиминарните процени, грантот од WBIF би можел да достигне до 30% од вкупната вредност на инвестицијата. Со тоа би се намалила потребата од кредитно задолжување и би се подобрила финансиската одржливост на проектот.

Сумата од околу 50 милиони евра засега претставува индикативна вредност на идната инвестиција. Проектот сè уште се подготвува, а конечната финансиска конструкција треба да биде утврдена по завршувањето на потребните студии и техничката документација.

ECI

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *