Африка додава рекордни 17 GW соларен капацитет во 2026

август 29, 2026

Африка е на пат во 2026 година да инсталира рекордни 17 GW нови соларни капацитети, 45% повеќе од претходната година, но голем дел од овој раст сè уште не се гледа во официјалните енергетски статистики. Новата анализа на Ember покажува дека соларната експанзија на континентот е значително поголема од она што го регистрираат националните и меѓународните бази на податоци.

Според извештајот „The take-off in African solar that official statistics can’t yet see“, изработен од Ember во партнерство со African Tech Futures Lab, 2026 ќе биде трета последователна рекордна година за соларната енергија во Африка.

По растот од 25% во 2024 и 51% во 2025 година, новите инсталации годинава се проценуваат на 17 GW. Тоа одговара на просечно околу 47 MW нов капацитет дневно, или приближно 100.000 соларни панели секој ден.

Растот повеќе не е приказна само за Јужна Африка

Соларната експанзија брзо се шири низ целиот континент. Ember проценува дека 36 од вкупно 54 африкански земји ќе инсталираат рекордни количини соларни капацитети во 2026 година.

Кај 19 земји годишниот раст надминува 100%. Најголем скок се проценува во Демократска Република Конго, од 544%, по што следуваат Зимбабве со 282%, Египет со 176% и Замбија со 117%.

Истовремено, шест земји веќе стануваат пазари со годишни инсталации од најмалку 1 GW. Јужна Африка треба да додаде 3,3 GW, Египет 2 GW, Нигерија и ДР Конго по 1,7 GW, Алжир 1,4 GW и Мароко 1 GW.

Промената е особено видлива кај Јужна Африка. Во 2023 година таа примала 52% од африканскиот увоз на соларни панели од Кина, додека до јуни 2026 нејзиниот удел паднал на 20%. Во дванаесетте месеци до јуни, кинескиот извоз на панели кон целиот континент достигнал 23 GW, 53% повеќе од претходниот дванаесетмесечен период.

Ember проценува двојно повеќе солар од меѓународната статистика

Размерот на статистичкиот јаз најдобро се гледа во податоците за 2025 година.

Ember проценува дека Африка во 2025 инсталирала 12 GW соларни капацитети. За истата година IEA наведува 6,2 GW, а IRENA 4,6 GW. Со други зборови, проценката на Ember е речиси двојно поголема од онаа на IEA и повеќе од два и пол пати поголема од податокот на IRENA.

Проблемот започнува од националните податоци. Ember успеал да најде официјални податоци за вкупниот соларен капацитет во само 36 од 54 африкански земји, а само 14 имале податоци за 2025 година. Јужна Африка, Тунис и Танзанија се единствените земји што објавуваат одредени соларни податоци квартално или месечно.

Недостатокот на податоци не е само статистички проблем. Без реална слика за дистрибуираните фотонапонски капацитети, планирањето на побарувачката, производните капацитети, мрежата, балансните резерви и тарифите може да се базира на погрешни претпоставки.

Ember посочува дека Continental Power Systems Masterplan на Африканската унија предвидува 23 GW соларни капацитети до 2040 година, помалку од 26 GW кои според новата проценка веќе биле инсталирани само во последните три години.

Новиот солар може да го покрие целиот историски раст на побарувачката

Размерот на новите капацитети веќе почнува да има значително влијание врз африканскиот електроенергетски систем.

Ember пресметува дека 17 GW што се очекува да бидат инсталирани во 2026 би произведувале околу 23 TWh електрична енергија годишно, при конзервативен фактор на искористеност од 15%. Тоа е еквивалентно на 2,3% од вкупното производство на електрична енергија во Африка во 2024 година.

За споредба, побарувачката за електрична енергија на континентот во периодот 2014–2024 растела во просек за 2,2% годишно. Според тоа, производството од соларните капацитети додадени само во 2026 би било доволно да го покрие историското просечно годишно зголемување на побарувачката. Во 28 од 54 земји, растот на соларното производство би го надминал нивниот историски раст на побарувачката.

Соларот и батериите почнуваат да го заменуваат дизелот

Зад растот не стојат само климатските политики. Во многу африкански земји комбинацијата од високи цени на електричната енергија, несигурно снабдување и пад на цените на соларната технологија создава силна економска мотивација за сопствено производство.

Особено значајна е врската со дизел-генераторите, кои широко се користат како резервен извор поради нестабилното снабдување со електрична енергија.

Кинеските панели извезени во Африка во дванаесетте месеци до јуни 2026 чинеле околу 2,4 милијарди долари. Ember проценува дека производството на иста количина електрична енергија со дизел-генератори би барало дизел во вредност од околу 2,4 милијарди долари на секои три месеци.

Паралелно растат и батериите. Од 2024 година Африка увезува од Кина батерии во поголема доларска вредност отколку соларни панели. Во последните две години вредноста на извозот на панели кон Африка се удвоила, додека извозот на батерии се зголемил четирикратно.

Тоа покажува дека соларниот бум во Африка не се сведува само на изградба на нови големи електрани. Голем дел од промената се случува директно кај потрошувачите, на покривите на компаниите и домаќинствата, често во комбинација со батерии, со темпо што официјалната статистика сè уште не успева целосно да го следи.

ECI

Напишете коментар

Вашата адреса за е-пошта нема да биде објавена. Задолжителните полиња се означени со *