Француската агенција за развој – АФД обезбеди грант од 500.000 евра за развој на стручните, кадровските и организациските капацитети потребни за подготовка на нуклеарната програма на Србија.
Поддршката е формализирана со договор за партнерство меѓу Република Србија, АФД и француската електроенергетска компанија EDF, потпишан од министерката за рударство и енергетика Дубравка Ѓедовиќ Хандановиќ.
Средствата ќе бидат насочени кон подготовка, развој и управување со првата и дел од втората фаза на српската нуклеарна програма. Главен приоритет ќе биде изработката на стратегија за развој на човечките ресурси, како еден од основните предуслови за воспоставување национална нуклеарна програма.

Тоа значи идентификување и развој на домашни инженери, физичари, техничари, правници и други експерти, но и зајакнување на институциите што треба да ја планираат, координираат и регулираат идната примена на нуклеарната енергија.
EDF веќе ја подготви првата карта на патот
Новата финансиска поддршка од АФД се надоврзува на соработката што Србија веќе ја воспостави со EDF.
Конзорциум на француски компании предводен од EDF ја подготви Прелиминарната техничка студија за мирнодопска примена на нуклеарната енергија. Студијата беше официјално претставена во март 2026 година и ја даде првата карта на патот за развој на српската нуклеарна програма.
Документот е усогласен со пристапот на Меѓународната агенција за атомска енергија – IAEA и ги опфаќа 19-те инфраструктурни прашања што една земја треба да ги реши пред да пристапи кон изградба на нуклеарна електрана.
Меѓу нив се законодавната и регулаторната рамка, нуклеарната безбедност, развојот на кадри, финансирањето, изборот на технологија и локација, приклучувањето кон електропреносната мрежа, управувањето со нуклеарното гориво и отпадот и можностите за учество на домашната индустрија.
Според најновата официјална информација, EDF треба да подготви уште три студии во рамките на првата фаза, додека останатите 14 студии ќе бидат предмет на разговори со други меѓународни компании со искуство во развојот на нуклеарни програми.
Во претходното соопштение на српското Министерство беше наведено дека EDF ќе работи на уште четири студии. Разликата најверојатно произлегува од тоа што стратегијата за човечки ресурси, поддржана преку проектот со АФД, во претходната пресметка била вклучена меѓу четирите студии.
Првата одлука треба да биде донесена до средината на 2027 година
Договорот со АФД доаѓа во период кога Србија веќе утврди конкретна временска рамка за нуклеарната програма.
Целта е до средината на 2027 година да биде завршена првата фаза и да бидат подготвени сите информации потребни Владата да донесе информирана одлука дали и на кој начин ќе продолжи со развојот на нуклеарната енергија.
Во првата фаза не се носи конечна одлука за изградба на електрана. Во неа треба да се оцени оправданоста на програмата, да се воспостават основната институционална и законодавна рамка и да се подготват анализите за технологијата, финансирањето, локацијата, мрежата и кадрите.
До 2032 година, Србија планира да биде институционално, регулаторно и стручно подготвена да избере технологија и да влезе во процесот на договарање и развој на проектот. Амбицијата на Министерството е процесот на изградба да започне до 2035 година, со можност нуклеарна електрана да биде приклучена на мрежата околу 2040 година.
ECI

